Ο Έλεγχος

Διαβάστε επίσης: Κανονισμός Πιστοποίησης – κεφάλαια 5 και 8, παράγραφοι 8.1, 8.2 και 8.3.

Ο έλεγχος,  είναι το κυριότερο και πιο βασικό σημείο σε όλη αυτή την αλληλουχία των ενεργειών  που οδηγούν στην πιστοποίηση των βιολογικών προϊόντων. Πολύ απλά, ο έλεγχος είναι το μέσο που μας οδηγεί στην πιστοποίηση και συχνά όταν αναφερόμαστε στον όρο «έλεγχος» εννοούμε όλα τα στοιχεία και τις δράσεις του Συστήματος Ελέγχου.

Τι αφορά ο έλεγχος στη βιολογική γεωργία;

  1. Όλες οι επιχειρήσεις που εντάσσονται στο σύστημα ελέγχου, ελέγχονται. (Δεν έχουμε δηλαδή δειγματοληπτικούς και αποσπασματικούς ελέγχους, οι οποίοι κατά κανόνα οδηγούν σε τυχαία και επισφαλή αποτελέσματα).
  2. Η παρακολούθηση και ο έλεγχος ενός προϊόντος πραγματοποιείται σε όλα τα στάδια, δηλαδή από το σημείο παραγωγής (π.χ. χωράφι) μέχρι τον τελικό καταναλωτή (π.χ. ράφι super market).
  3. Τα σημεία ελέγχου είναι πολλαπλάσια άλλων συστημάτων παραγωγής γεωργικών προϊόντων και τροφίμων, δίνοντας βάση περισσότερο στους κανόνες παραγωγής και όχι αποκλειστικά και μόνο στο τελικό προϊόν-τρόφιμο.

Πώς γίνεται ο έλεγχος από την Φιλική;
Οι επιθεωρήσεις και οι εργαστηριακές αναλύσεις αποτελούν τα βασικά εργαλεία του ελέγχου γι’ αυτό και η φιλική, επιδιώκοντας αποτελεσματικό και αξιόπιστό έλεγχο, προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα στην ποιότητα και στην συχνότητα των επιθεωρήσεων και των εργαστηριακών αναλύσεων. (διαβάστε περισσότερα εδώ).

Ποιός διενεργεί τις επιθεωρήσεις και τις αναλύσεις;
Οι επιθεωρήσεις διενεργούνται από τους ειδικευμένους επιθεωρητές της Φιλικής.
Τα δείγματα που συλλέγονται κατά τις επιθεωρήσεις προωθούνται στα εξειδικευμένα συνεργαζόμενα εργαστήρια της Φιλικής, όπου και πραγματοποιούνται οι Χημικές, βιολογικές ή/και βιοχημικές αναλύσεις, ανάλογα με τον τύπο των δειγμάτων, αλλά και των ζητούμενων αποτελεσμάτων.

Τι ελέγχεται σε μια επιθεώρηση;
Ελέγχεται η συμμόρφωση ενός παραγωγού ή μιας επιχείρησης ως προς την ικανοποίηση των απαιτήσεων και των προδιαγραφών της βιολογικής γεωργίας, έτσι όπως αυτές τίθενται από τους κοινοτικούς και εθνικούς νόμους. Πιο συγκεκριμένα ελέγχονται όλες οι παραγωγικές ή/και επιχειρηματικές μονάδες μιας επιχείρησης, οι υπεργολαβικές μονάδες αυτής και ακόμη τα τυχόν τμήματα της που δεν διαχειρίζονται σύμφωνα με τους κανόνες της βιολογικής γεωργίας. Ειδικότερα και ανάλογα με την περίπτωση ελέγχονται αγροτεμάχια, εκτάσεις συλλογής, ζώα, βοσκότοποι, εγκαταστάσεις, εξοπλισμός, αποθηκευτικοί χώροι, τεχνικές και μέθοδοι παραγωγής ή παρασκευής προϊόντων, μέθοδοι προστασίας από επιμολύνσεις και ρύπανση, μέθοδοι διαχωρισμού υλικών, ζωοτροφών, προϊόντων και παρτίδων, έγγραφα, λογιστικά βιβλία, οικονομικά στοιχεία και γενικά όλα τα αρχεία τα οποία οφείλει να τηρεί μια επιχείρηση βάση της εθνικής και της κοινοτικής νομοθεσίας. Επίσης ελέγχεται ή υλοποίηση τυχόν διορθωτικών ενεργειών και βελτιώσεων, για τις οποίες έχει δεσμευτεί μια επιχείρηση σε προηγούμενες επιθεωρήσεις.

Τι ελέγχεται με μια εργαστηριακή ανάλυση;
Ελέγχεται αν μια επιχείρηση ή ένας παραγωγός έχουν χρησιμοποιήσει κατά την παραγωγή των προϊόντων τους, τεχνικές, ουσίες ή προϊόντα απαγορευμένα στην βιολογική γεωργία.
Επίσης ελέγχεται η πιθανή μόλυνση των παραγομένων προϊόντων  από απαγορευμένα προϊόντα ή ουσίες, είτε τυχαία, είτε όταν δημιουργούνται υπόνοιες χρήσης τέτοιων ουσιών ή προϊόντων.

Ποια είδη επιθεωρήσεων διακρίνουμε στο σύστημα ελέγχου;
Οι επιθεωρήσεις διακρίνονται ανάλογα με τον σκοπό τους και το χρόνο διεξαγωγής τους σε:

  • Αρχικές Επιθεωρήσεις (διενεργούνται κατά την ένταξη της επιχείρησης στο Σύστημα Ελέγχου ή όταν γίνεται επέκταση του πεδίου πιστοποίησης σε νέες παραγωγικές μονάδες – αγροτεμάχια, νέα προϊόντα, ζώα, κτλ),
  • Επιθεωρήσεις Επιτήρησης (Τακτικές & Έκτακτες– οι οποίες διενεργούνται τουλάχιστον μια φορά το χρόνο δηλαδή μια τακτική και μια έκτακτη) και
  • Επιθεωρήσεις Δειγματοληψίας (οι οποίες πραγματοποιούνται παράλληλα με τις προαναφερθείσες επιθεωρήσεις).

Πώς διενεργείται μια επιθεώρηση;
Η επιθεώρηση γίνεται σε προσυμφωνημένη ημερομηνία μεταξύ της Φιλικής και του επιχειρηματία, ο οποίος ενημερώνεται νωρίτερα τόσο για το αντικείμενο της επιθεώρησης και τη μεθοδολογία όσο και για τα στοιχεία του επιθεωρητή.
Οι επιθεωρήσεις λαμβάνουν χώρα πάντοτε στην έδρα και στις ενταγμένες μονάδες της επιχείρησης.
Κατά τη διενέργεια της επιθεώρησης, ο Επιθεωρητής, επιθεωρεί όλες τις ενταγμένες μονάδες της επιχείρησης και καταγράφει τις τυχόν Μη Συμμορφώσεις. Προβαίνει στην λήψη δειγμάτων εφόσον έχει λάβει σχετική εντολή  ή το κρίνει, ο ίδιος, αναγκαίο.
Σε περίπτωση δειγματοληψίας, τα δείγματα σφραγίζονται και συνυπογράφονται από τον επιθεωρητή και τον επιχειρηματία ή το νόμιμα εξουσιοδοτημένο εκπρόσωπό του, στον τόπο δειγματοληψίας μαζί με τα υπόλοιπα έντυπα επιθεώρησης που αφορούν τη δειγματοληψία. Για κάθε δείγμα λαμβάνουμε πάντα και ένα αντίδειγμα (δείγμα αντιπαραβολής).
Στο τέλος της επιθεώρησης, συντάσσεται η έκθεση επιθεώρησης, πρακτικό της οποίας παραδίδεται στον επιχειρηματία και στο οποίο αναγράφονται οι τυχόν παρατηρούμενες μη συμμορφώσεις.

Τι πρέπει να γνωρίζω!

  • Κάθε ελεγχόμενη επιχείρηση υπόκειται τουλάχιστον σε δυο επιθεωρήσεις (1 τακτική & 1 έκτακτη) ανά έτος σύμφωνα με το Σύστημα Ελέγχου της Φιλικής.
  • Oι συμβατικές (μη ενταγμένες) μονάδες μιας επιχείρησης, αποτελούν και αυτές αντικείμενο επιθεώρησης.
  • Κατά την επιθεώρηση, ο επιχειρηματίας ή νόμιμα εξουσιοδοτημένος εκπρόσωπός του, οφείλει να είναι αδιάλειπτα παρών.
  • Ως Άρνηση Ελέγχου, η οποία επισύρει αυστηρές κυρώσεις, θεωρείται:
    • Η μη αποδοχή οποιασδήποτε επιθεώρησης.
    • Η αδυναμία καθορισμού ημερομηνίας επιθεώρησης εντός των προβλεπομένων χρονικών περιόδων με υπαιτιότητα του παραγωγού ή της επιχείρησης.
    • Η µη παρουσία ή/και η µη υπογραφή των εντύπων επιθεώρησης από τον παραγωγό ή τον επιχειρηματία.
  • Ο παραγωγός ή ο επιχειρηματίας, έχει το δικαίωμα να διατυπώσει γραπτώς τις τυχόν αντιρρήσεις του (ένσταση) σε σχέση με τις ενέργειες του Επιθεωρητή κατά τη διάρκεια επιθεώρησης ή σε σχέση με τα ευρήματα που καταγράφονται κατά τον έλεγχο στα έντυπα του επιθεωρητή ή σε σχέση με το αποτέλεσμα εργαστηριακής ανάλυσης.
  • Κάθε αποτέλεσμα εργαστηριακής ανάλυσης κοινοποιείται άμεσα στον ελεγχόμενο παραγωγό η επιχειρηματία.

Περισσότερα για τις ενστάσεις διαβάστε στον Κανονισμό Πιστοποίησης - κεφαλαίο 12, παράγραφος 12.1.